شیوهنامههای حمایتی
شیوهنامه حمایتی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی در سال 1405 منتشر شد.
فراخوان تولید مرکز گسترش سینمای مستند تجربی و پویانمایی
در سال 1405
مرکزگسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، متولی تولید و حمایت از آثار مستند، پویانمایی و سینمای تجربی است. این مرکز به عنوان نهاد تخصصی تولید و حمایت از آثار مستند، پویانمایی و سینمای تجربی، در دو دهه اخیر نقش تعیینکنندهای در شکلگیری جریانهای کیفی و اثرگذار در سینمای ایران داشته است.
در این راستا و با توجه ویژه به شاخصهای حمایت از محصولات فرهنگی، هنری و رسانهای مشتمل بر:
1. ارتقاء امید و نشاط اجتماعی
2. معرفی مفاخر ایرانی و دستاوردهای علمی و فرهنگی
3. افزایش همبستگی و انسجام ملی
4. تقویت هویت ایرانی اسلامی
5. توسعه دینداری و ترویج ارزشهای اخلاقی
6. تکریم نهاد خانواده و توجه به جوانی جمعیت
7. پاسداشت زبان و ادبیات فارسی
8. مقابله با آسیبهای اجتماعی (شکاف نسلی، اعتیاد، فقر و...)
9. اصلاح الگوی مصرف
10. ترویج سبک زندگی ایرانی و اسلامی
11. حمایت از تولید داخلی
برنامه های کلان خود را ارائه خواهد داد.
در ادامه ی این مسیر ، با اتکا به تجربه انباشته تولیدات خود و مجموعه بزرگی از فیلمسازان، پژوهشگران، هنرمندان و متخصصان حوزههای مرتبط، امروز در شرایطی تازه و پیچیده اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانهای، برنامه تولید سال ۱۴۰۵ را با رویکردی بازنگریشده و مسئلهمحور اعلام میکند.
در سالهای اخیر، تحولات شتابان در عرصه رسانههای نوین، پلتفرمهای نمایش آنلاین، تغییر شیوه مصرف محتوا توسط نسلهای جدید، تشدید چالشهای اقتصادی و اجتماعی، و نیز ظهور روایتهای متکثر درباره ایران در سطح ملی و بینالمللی، ضرورت بازتعریف سیاستهای تولید را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، مرکز گسترش بر آن است تا:
- از آثار عمیق، مستند متکی به واقعیت، و متکی بر پژوهش حمایت کند؛
- نگاه انتقادی، تحلیلی و آیندهنگر را در چارچوب قانون و مصالح عمومی کشور تقویت نماید؛
- به هویت ایرانی–اسلامی، عدالت اجتماعی، امید اجتماعی و انسجام ملی نگاهی خلاق، بهروز و غیرشعاری داشته باشد؛
- و در برابر تولیدات سطحی، کلیشهای،و فاقد استانداردهای حرفهای تا حدی سختگیرانه عمل کند.
این فراخوان حاصل ارزیابی انتقادی عملکرد سالهای گذشته، مرور نتایج حمایتها، بررسی بازخوردهای حرفهای و مخاطبان، و نیز تطبیق با دستورالعملها و سیاستهای کلان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور سینمایی و سمعیـ بصری است. در این چارچوب، مرکز گسترش تلاش میکند محدودیت منابع مالی را با گزینش دقیقتر، شفافیت بیشتر و اولویتبندی کیفی در دسترس فیلم سازان و هنرمندان قرار دهد.
مرکز گسترش، ضمن حفظ ارتباط نزدیک با تهیهکنندگان و کارگردانان فعال در حوزههای مستند، تجربی و پویانمایی، از پدیدآورندگان مسئول، متعهد، جسور، پژوهشمحور و آشنا با زبان امروز برای مخاطبان ایرانی و بین الملل دعوت میکند تا طرحهای خود را با درنظر گرفتن محورهای زیر ارائه دهند. لازم به ذکر است که صرفاً پروژههایی که واجد استانداردهای حرفهای، محتوای قابل دفاع و امکان تولید در شرایط فعلی باشند، به مراحل حمایتی بعدی راه خواهند یافت.
اهداف کلان مرکز
۱. ارتقای جدی کیفیت تولیدات مستند، تجربی و پویانمایی
- تمرکز بر استحکام روایت، دقت پژوهشی، خلاقیت در فرم و زبان سینمایی.
- پرهیز از آثار صرفاً گزارشی، سفارشینما یا فاقد نگاه مؤلف.
- تقویت نگاه امیدآفرین، عقلانی و واقعگرایانه، با امکان پرسشگری و نقد سازنده.
- جذب مشارکت حداکثری از نهاد های عمومی و خصوصی در جهت تولید محصولات مشترک
- دور شدن از تولیدات محصولات با مالکیت صددرصدی در راستای جذب و تربیت سرمایه گذاران آثار مستند
- تأکید بر محتوا و هویت ایرانی–اسلامی بهصورت خلاق و غیرشعاری
- پرداختن به سبک زندگی ایرانی–اسلامی با رویکردی واقعبینانه، چندلایه و متناسب با زیست امروز نسلهای مختلف.
- حفظ، بازنمایی و بازآفرینی نمادها، آیینها، زبان فارسی، هنرها و میراث فرهنگی، با زبان سینمایی قابل فهم برای مخاطب امروز داخل و خارج از کشور.
- اعتلای جایگاه پژوهش و دانشورزی در تولید
- الزام آثار مستند به پشتوانه پژوهشی معتبر، منابع قابلارجاع و روش پژوهشی روشن.
- تشویق تیمهای سازنده به همکاری با پژوهشگران، جامعهشناسان، مورخان، روانشناسان، متخصصان محیط زیست و… متناسب با موضوع.
- تولید آثار مؤثر در بیان تصویر بینالمللی از ایران
- حمایت از آثاری که با استانداردهای جهانی قابل ارائه در تلویزیون ها و شبکه های رسانه ای، جشنوارهها، بازارها و پلتفرمهای بینالمللی باشند.
- تولید روایتهایی پیچیده، انسانی و چندبعدی و موثر از ایران معاصر، فراتر از کلیشههای رایج.
- تقویت سینمای مسئلهمحور و آیندهنگر
- تمرکز بر مسائل راهبردی جامعه ایران: خانواده، جمعیت، محیط زیست، فناوري، اقتصاد، عدالت و سبک زندگی نسلهای نو.
- پرهیز از سطحینگری و ترجیح آثار مسئلهمحور بر آثار صرفاً رویدادمحور یا تبلیغاتی.
از همین رو علاقمندان میتوانند از 10 اردیبهشت 1405، با ورود به سامانة ثبت طرح درdefc.ir (بخش تولید) طبق جدول زمان بندی زیر، طرح خود را ثبت کنند. ضروری است متقاضیان محترم قبل از هر اقدام، با توجه به نوع اثر خود، آئین نامه های مربوط به ارائه ی طرح و تولید ، مندرج در وب سایت مرکز گسترش سینمای مستند تجربی و پویانمایی را مطالعه و طبق آن عمل نمایند.
پیگیری وضعیت بررسی طرحها و نتایج در سامانة مرکز و صفحة شخصی متقاضی امکانپذیر است.
اولویتهای مرکز در حمایت از آثار مستند و پویانمایی
مرکز گسترش در سال ۱۴۰۵ اولویت حمایت خود را به طرحهایی میدهد که در چارچوب محورهای زیر، با نگاه تحلیلی، خلاق، مستند، همراه با جذابیت های بیانی و روایی و مسئولانه شکل گرفته باشند و همچنین در راستای شاخصهای حمایت از محصولات فرهنگی، هنری و رسانهای قرار گرفته باشند:
1- جنگ 12 روزه، جنگ تحمیلی سوم و رویدادهای مرتبط در راستای افزایش همبستگی و انسجام ملی
- بررسی ابعاد اجتماعی، روانی، اقتصادی و فرهنگی جنگ 12 روزه، جنگ تحمیلی سوم و تبعات آن بر زندگی روزمره مردم، خانوادهها، شهرها و حاشیهها.
- واکاوی روایتهای کمتر شنیدهشده: زنان، کودکان، سالمندان، مهاجران، اقوام و گروههای کمتر دیدهشده.
- پرداختن به موضوع امنیت، تابآوری، بازسازی، سوگ جمعی، امید و بازگشت به زندگی.
- تمرکز بر مستندهای پژوهشمحور، با دسترسی واقعی به میدان و منابع معتبر.
- شهدای جنگ تحمیلی سوم
- رهبر شهید انقلاب، زندگی ایشان و تاثیرات تفکرات ایشان در ایران، منطقه و جهان
2- تفکر سلطه در منطقه و جهان
- تحلیل سازوکارهای سلطه، رسانه، جنگ روایتها، اقتصاد سیاسی و فناوری در سطح منطقه و جهان.
- بازنمایی نقش ایران و منطقه در این میدان قدرت، با تأکید بر خوانش ایرانی از عدالت، استقلال، مقاومت و گفتگو.
3- انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و مقاومت
- نگاهی تاریخی، متفاوت و چندجانبه به انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، با تاکید بر نسلهای دوم و سوم و چهارم.
- تبیین مفهوم «مقاومت» در ابعاد مختلف: فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، علمی و رسانهای.
- ارائه روایتهای تازه، مبتنی بر اسناد، گفتوگو با شاهدان و قرائتهای نو از تاریخ معاصر.
4- خانواده و جمعیت در راستای تقویت نهاد خانواده و جوانی جمعیت و ترویج سبک زندگی ایرانی و اسلامی
- پرداختن به چالشهای واقعی خانواده ایرانی: ازدواج، فرزندآوری، تربیت، نظام آموزشی، کهنسالی، مهاجرت، اشتغال ، تعارض سنت و مدرنیته.
- جوانی جمعیت، سیاستهای جمعیتی، کیفیت زندگی، سلامت روان، سبکهای جدید زیست خانوادگی.
- توجه به نسل نوجوان و جوان و تجربه زیسته آنان در ایران امروز.
- آموزش مجازی، تعلیم و تربیت در دوران تعطیلی مدارس و آسیب های ناشی از این روند
5- محیط زیست، انرژی و امنیت زیستی در راستای اصلاح الگوی مصرف
- بحران آب، خاک، هوا، تنوع زیستی و گونههای در معرض خطر.
- مدیریت مصرف انرژی، انرژیهای نو، عدالت زیستی بین مناطق و طبقات مختلف.
- امنیت زیستی: غذا، هوای پاک، محیط پیرامون، سلامت شهری و روستایی.
6- پیشرفت، تولید و سازندگی در راستای تقویت هویت ایرانی اسلامی و حمایت از تولید داخلی
- روایتگری از پیشرفت علمی، فناورانه، صنعتی و فرهنگی در ایران، با نگاه واقعگرایانه و مستند.
- تولید ملی، اقتصاد دانشبنیان، کارآفرینی، نوآوری، و نقش نسل جوان در خلق ارزش.
- پروژههای بازسازی پس از جنگ، توسعه زیرساختها و چالشهای آن (اجتماعی، زیستمحیطی، اقتصادی).
7- مسائل اجتماعی، پرسشگری و مطالبهگری در راستای مقابله با آسیبهای اجتماعی (با تأکید بر اعتیاد) و ارتقاء امید و نشاط اجتماعی
- طرح مسائل و بحرانهای اجتماعی (فقر، حاشیهنشینی، اعتیاد، نابرابری اجتماعی، فساد، شکاف نسلی، فضای مجازی و …) در چارچوبی مسئولانه، مستند و راهحلجو.
- تشویق به پرسشگری و مطالبهگری قانونمند، آگاهانه و مبتنی بر گفتوگو.
- نقد سیاست های حکمرانی در راستای تعاملات اندیشه ای
8- همدلی، وفاق و امید اجتماعی در راستای بهبود تصویر ایران و ارتقاء امید و نشاط اجتماعی
- توجه ویژه به سرمایه اجتماعی، اعتماد، همکاری و همبستگی در میان گروههای مختلف جامعه.
- روایتهایی از کنشهای جمعی، داوطلبانه، محلی و ملی که به ترمیم روابط اجتماعی، کمک متقابل و امید جمعی منجر شدهاند.
- تمرکز بر نسل جدید و شیوههای خاص آنان در ساخت معنا، هویت و آینده.
9- هویت ملی و فرهنگی در راستای توسعه و تعمیق دینداری و ترویج ارزشهای اخلاقی و پاسداشت زبان و ادبیات فارسی
- زبان فارسی، گویشها و زبانهای محلی، موسیقی، پوشش، آیینها، هنرهای سنتی و معاصر، ادبیات و میراث ناملموس.
- روایت پیچیده و چندلایه از هویت ایرانی، ارتباط آن با جهان معاصر، مهاجرت، بازگشت، و زیست دوگانه ایرانیان داخل و خارج.
- ورزش و مستند های ورزشی در راستای مفهوم جامعه مندی و ارتباط بین نهاد های مردمی
طرحهایی که خارج از این اولویتها باشند، تنها در صورتی بررسی میشوند که:
- واجد نوآوری استثنایی در فرم و محتوا باشند؛
- با معیارهای کلی مرکز (پژوهشمحوری، کیفیت هنری، امکان تأثیرگذاری ملی/بینالمللی) و شاخصهای حمایت از محصولات فرهنگی، هنری و رسانهای همخوانی داشته باشند؛
- و بتوانند خلأ جدی در تولیدات موجود را پر کنند.
شرایط کلی پذیرش طرحها
۱. نوع آثار قابل پذیرش
- فیلم مستند کوتاه، نیمهبلند و بلند
- پویانمایی کوتاه
- آثار تجربی در حوزه تصویر متحرک (با تعریف روشن مفهومی و فرمی)
- مشخصات متقاضی
- کارگردان یا تهیهکننده (حقیقی یا حقوقی) با سابقه مشخص در تولید فیلم (برای فیلم مستند: کارگردانی یا تهیه کنندگی حداقل سه فیلم مستند یا عضویت در صنوف کارگردانان یا تهیه کنندگان سینمای مستند ) ( برای فیلم انیمیشن : کارگردانی حداقل دو اثر کوتاه و یا عضویت در صنوف انیمیشن) .
- برای فیلمسازان کاملاً تازهکار، طرحها فقط در صورتی پذیرفته میشود که:
- یا در چارچوب کارگاهها و برنامههای استعدادیابی مرکز باشد،
- یا با همراهی یک تهیهکننده/مشاور حرفهای معرفی شوند.
نکته ی قابل توجه : طرح هایی که همراه با جذب مشارکت از سایر نهاد ها و یا تولید کنندگان حقیقی به عنوان سرمایه گذار مشترک ، معرفی گردند از اولویت برخوردار خواهند بود .
- الزام پژوهش و طرحنامه کامل
- ارائه طرحنامه (Proposal) دقیق شامل: ایده اصلی، ضرورت، اهداف، ساختار روایی، روش اجرا، شخصیتها/مکانها، مراحل تولید، و برنامه پژوهش.
- برای مستندها: ارائه طرح پژوهشی، منابع، شیوه دسترسی به سوژهها، و در صورت امکان نمونه مصاحبه/مشاهدات اولیه.
- برای انیمیشن: طراحی جهان اثر، شخصیتها، مسیر روایی، استایل بصری، تکنیک اجرا، نمونه طراحیها و تست انیمیشن در صورت وجود.
- استانداردهای فنی و تولیدی
- ذکر مشخصات فنی (فرمت تصویربرداری، صدا، تدوین، مدت زمان تقریبی، نحوه پخش و عرضه).
- ارائه جدول زمانبندی تولید
- برآورد مالی واقعبینانه، با تفکیک هزینههای اصلی.
- نسخه معرفی (Demo)
- طرحهایی که دارای دمو، تریلر پژوهشی، سکانس نمونه یا قسمت پایلوت باشند، در اولویت بررسی قرار میگیرند.
- وجود دمو، بهویژه در موضوعات حساس یا پیچیده، برای اثبات دسترسی واقعی به سوژه و امکانپذیری تولید، امتیاز مهم محسوب میشود.
- انطباق حقوقی و اخلاقی
- رعایت کامل قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، حقوق مالکیت فکری، حقوق اشخاص حقیقی و حقوقی، و اصول اخلاق حرفهای.
- ارائه رضایتنامههای لازم در موارد حضور شخصیتها، لوکیشنها و استفاده از آرشیوهای خاص.
نحوه ارسال طرح و زمانبندی
- آغاز ثبت طرحها: از تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
- محل ثبت: سامانه ثبت طرح در وبسایت مرکز گسترش به نشانی:
defc.ir(بخش تولید)
|
انتشار فراخوان |
22 خرداد ماه 1405 |
|
بازة دریافت طرحها ( مستند و پویانمایی) |
22 خردادماه 1405 تا 30 مردادماه 1405 |
|
بازة بررسی طرحها |
30 مردادماه تا 30 شهریور ماه 1405 |
|
بازة انعقاد قرارداد طرحهای مصوب |
اول مهرماه تا 20 آبان ماه 1405 |
مراحل کلی
- مطالعه دقیق آییننامههای ارائه طرح و تولید مندرج در وبسایت مرکز (مطالعه این آییننامهها پیششرط پذیرش طرح است).
- ثبتنام در سامانه و تکمیل پروفایل شخصی
- بارگذاری:
- طرحنامه کامل
- رزومه کارگردان و تهیهکننده
- ارائه دمو/نسخه معرفی (در صورت وجود)
- تأیید نهایی ثبت در سامانه و دریافت کد پیگیری.
پیگیری وضعیت طرحها منحصراً از طریق سامانه و صفحه شخصی متقاضی انجام میشود؛ پاسخگویی تلفنی یا حضوری به مراحل جزئی بررسی، انجام نخواهد شد.
تذکر:
- جدول زمانبندی دقیق مراحل بررسی، اعلام نتایج اولیه، مذاکرات تولید و عقد قرارداد در وبسایت مرکز درج و بهروز رسانی خواهد شد.
- عدم تکمیل مدارک یا ثبت ناقص اطلاعات میتواند منجر به خروج طرح از چرخه بررسی شود.
روند ارزیابی
طرحهای رسیده در چند مرحله و با معیارهای زیر ارزیابی میشوند:
- بررسی اولیه (فرم و مدارک)
- کامل بودن مدارک، انطباق با آییننامهها، و قرار گرفتن در محدوده موضوعی فراخوان.
- طرحهای ناقص یا کاملاً خارج از محورهای فراخوان، بدون ورود به محتوا، از گردش خارج خواهند شد.
- ارزیابی محتوایی و پژوهشی
- وضوح مسئله و ضرورت تولید؛
- کیفیت ایده، تازگی نگاه و پرهیز از کلیشه؛
- عمق و روش پژوهش، منابع و امکان دسترسی به سوژه؛
- نسبت اثر با واقعیتهای امروز جامعه ایران.
- ارزیابی هنری و فرمی
- زبان سینمایی، ساختار پیشنهادی، قدرت روایت، خلاقیت فرمی؛
- تناسب فرم با محتوا (بهخصوص در آثار تجربی و انیمیشن).
- امکانسنجی تولید و پخش
- واقعبینی در برآورد هزینه و برنامه تولید؛
- ظرفیت تیم سازنده؛
- چشمانداز عرضه: جشنوارهای، تلویزیونی، پلتفرمهای آنلاین، اکران محدود و… .
- جمعبندی و اولویتبندی
- به دلیل محدودیت منابع، حتی برخی طرحهای قابل قبول نیز ممکن است صرفاً به دلیل اولویتبندی منابع مالی و سیاستهای موجود، به مرحله تولید نرسند.
- طرحهای برگزیده برای جلسات تکمیلی، اصلاح طرحنامه و نهاییسازی قرارداد دعوت خواهند شد.
اطلاعرسانی
کلیه خبرها و اطلاعیههای تکمیلی در خصوص تغییرات احتمالی در زمانبندی و اضافهشدن محورهای جدید صرفاً از طریق وبسایت رسمی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی به آدرس defc.ir به اطلاع علاقهمندان خواهد رسید.